Ο Πλάτωνας και η σκέψη του

Η πλατωνική αισθητική εμφανίζεται στα κείμενα του φιλοσόφου, στους διάλογους του Σωκράτη κατά κύριο λόγο. Η αισθητική του μας δειχνει ένα τρόπο σκέψης που πάντα θα μας γεννάει ερωτήματα καθώς και ίδιος δεν μπορούσε να απαντήσει άπλα. Είδε τι βλέπουμε.Το κλασικό παράδειγμα της σκέψης του δεν είναι άλλο από την ιστορία του σπηλαίου. 

Εδώ λοιπόν βλέπουμε μια ολοκληρωμένη εικόνα για αυτό που θεωρεί ο Πλάτωνας φαινομενικότητα. Καταλήγουμε στην θεωρία της τέχνης και την ιδιότητα του καλλιτέχνη να μιμείται το φαινομενικό αντίθετα με τον τον φιλόσοφο που λέει την αλήθεια  

Τέχνη

Η τέχνη για την πλατωνική αισθητική είναι η ασυνήθιστη επιδεξιότητα και εξειδίκευση κάποιου να πραγματοποιήσει ένα σκοπό .

Μίμηση

Η μίμηση στα κείμενα του Πλάτωνα αναφέρεται κυρίως στην φαινομενικότητα.Ο Πλάτωνας θεωρεί ότι οι καλές τέχνες έχουν ως σκοπό να κατασκευάσουν ένα είδωλο της πραγματικότητας. Γράφει ότι η πραγματική ή ιδεατή μορφή ενός πράγματος είναι κατασκευασμένη από τον θεό.Ο καλλιτέχνης ή ποιητής κατασκευάζει μια φαινομενική εικόνα . Ο Πλάτων δίνει κάποια παραδείγματα τα όποια εξηγούν την θεωρία αυτή. Ένα μαχαίρι το όποιο κατασκευάζεται από τον τεχνίτη έχει  κάποιες ιδιότητες του ιδανικού ή πραγματικού μαχαιριού αλλά δεν είναι το πραγματικό . Σε δεύτερο χρόνο ένας ζωγράφος κατασκευάζει ένα σκίτσο του μαχαιριού δηλαδή μια εικόνα. Άρα το συμπέρασμα είναι ότι ο τεχνίτης κατασκευάζει ένα είδωλο του πραγματικού μαχαιριού όπως ο ζωγράφος κατασκευάζει ένα είδωλο του φυσικού μαχαιριού. Η τέχνη για την αισθητική του Πλάτωνα παράγει είδωλα άρα εξ ορισμού δεν λέει την αλήθεια.Ο Πλάτωνας με αυτή την διατύπωση οδηγείτε στην σκέψη ότι οι καλλιτέχνες πρέπει να λογοκρίνονται καθώς τα έργα τους είναι εικασίες της πραγματικότητας χωρίς να έχουν γνώση για αυτό που λένε, απλά έχοντας μόνο γνώμη για την αλήθεια.

Ωραίο

Το ωραίο δεν είναι κάτι που φαίνεται άλλα κάτι που συλλαμβάνεται. Το ωραίο βρίσκεται στην ιδέα που είναι κρυμμενη πίσω από την φαινομενικη πραγματικότητα. Είναι κάτι που απλά μας κάνει να το αισθανόμαστε χωρίς να ξέρουμε απολυτά το γιατί. Είναι πίσω από μια συνήθεια ,είναι πίσω από μια κατασκευή του μυαλού μας ουσιαστικά είναι η σύνδεση (ανάμνηση οπως λέει ο ίδιος) από τότε που είμαστε άυλα όντα μέσα σε ιδέες, πριν ακόμα φυλακιστούμε στο σώμα μας. 

Ηθική

Ο Πλάτων στην συλλογιστική θέτει ένα σημαντικό ερώτημα. Ποία είναι η ιδιαίτερη φύση της αισθητικής απόλαυσης; Η απάντηση είναι η ηδονή και η σχέση της με το καλό. Υπάρχουν είδη ηδονής ας πούμε για παράδειγμα η ηδονή που νιώθει κάποιος βλέποντας όμορφα χρώματα ή μυρίζοντας το άρωμα ενός λουλουδιού. Η ηδονή έρχεται απρόβλεπτα δίχως κάποια πείνα ή δίψα για αυτή. Αντίθετα υπάρχει ένα εντελώς διαφορετικό είδος ηδονής, το οποίο για παράδειγμα προέρχεται όταν ξυνόμαστε γιατί έχουμε φαγούρα είναι μια απροσδόκητο αίσθημα, για αυτού του τύπου ηδονή. Ένα αυθόρμητο αίσθημα της ηδονής που προέρχεται ακούγοντας ένα τραγούδι ή ένα ποίημα ή ακόμα και μιας παράστασης, δημιουργεί συγκινήσεις οι οποίες με την σειρά τους μας επηρεάζουν συναισθηματικά. Αυτός είναι και ο λόγος που οδηγεί τον Πλάτωνα στο συμπέρασμα ότι οι καλλιτέχνες πρέπει να είναι αυστηρά ελεγχόμενοι ως προς τα πρότυπα που προβάλουν. Κάλως η κακώς το κομμάτι της ηθικής της τέχνης στιγμάτισε το έργο του Πλάτωνα  που για αυτόν είναι άκρως λογικό συμπέρασμα που βγαίνει από την φύση της τέχνης και του ενάρετου βίου.

Ο Πλάτων μας εξηγεί ουσιαστικά τον τρόπο λειτουργίας του μυαλού μας και πως με απλό τρόπο μπορεί να επηρεαστεί. Έχει βάλει στο στόχαστρο όλους αυτούς τους παραγώγους τραγωδιών κωμωδιών και ποιητές θέλοντας στην πολιτεία του να μην μπορούν να επηρεάζουν πλέον την κοινωνία. Έτσι δίνει βεβαία και το έναυσμα στον Αριστοφάνη με της όρνιθες του να τον σατιρίσει και όχι μόνο αυτόν όλους όσους πρότειναν καποια αλλαγή στη αθηναϊκή κοινωνία.

Ο Πλάτων μας διδάσκει ακόμα και τώρα δείχνοντας μας τη αλήθεια αλλά καθώς φαίνεται η ανθρωπότητα θέλει να ζει σε σπήλαια. 

 Υ.Γ Αν το matrix σας φάνηκε τρελό κάποτε ξανασκεφτείτε το.